Rodzaje uzależnienia

Wszystkie rodzaje uzależnienia

 

Rozróniamy trzy rodzaje uzależnień do działań długoterminowych: fizyczne, psychiczne oraz społeczne.

UZALEŻNIENIE FIZYCZNE

Systematyczne zażywanie środka psychoaktywnego, podobnie jak picie alkoholu, powoduje wytworzenie sztucznej potrzeby biologicznej, która - tak jak inne potrzeby biologiczne (np. jedzienie czy spanie) - domaga się bezwzględnego zaspokojenia. Oznacza to, że narkotyki został włączony do metabolizmu komórkowego i stał się niezbędny do zachowania równowagi ustroju. Jego brak lub niedostateczna ilość w organizmie powoduje zakłócenie procesów metabolicznych i pojawienie się przykrych dolegliwości, zwanych objawami abstynecyjnymi albo potocznie "głodem narkotycznym". Objawy te są tak przykre, że osoba uzależniona za wszlką cenę stara się im zapobiec. Osoba na głodzie jest w stanie zrobić wszystko, a więc również dokonać przestępstwa, byleby tylko zdobyć narkotyk.

UZALEŻNIENIE PSYCHICZNE

Pojawienie się objawów zespołu abstynencyjnego wskazuje na występowanie fizycznego przymusu przyjmowania środka psychoaktywnego. Jednakże sporadyczne zażycie nie prowadzi do objawów abstynencyjnych, ponieważ narkotyk nie włączył się jeszcze w metabolizm komórkowy. Nie wyklucza to możliwości wystąpienia po sporadycznym zażyciu środka objawów zatrucia organizmu.

Co w takim razie sprawia, że mimo braku uzależnienia fizycznego, np. po okazjonalnym zażyciu narkotyku, znowu sięga się po niego, a potem coraz częściej, wreszcie codziennie?

Najczęściej mamy do czynienia z mechanizmami tkwiącymi w psychice człowieka, które prowadzą do stanu określanego jako uzależnienie psychiczne. Zależność tego typu jest stanem wywołanym potrzebami psychicznymi jednostki i działaniem środka. Jeżeli ktoś za pomocą środka psychoaktywnego pozbył się towarzyszącego mu stale lęku, poczucia bezwartościowości, odrzucenia, to będzie dążyć do powtarzanie tego doświadczenia. Powtarza je ze względu na otrzymaną gratyfikację "pozytywne" efekty psychiczne, nie zaś w celu uniknięcia negatywnych objawów głodu narkotycznego, których mógł jeszcze w ogóle nie odczuć.

Narkotyk zaspokaja pewne potrzeby jednostki ludzkiej, pozwala pozbyć się dyskomfortu psychicznego, a zatem sprawia przyjemność. W związku z tym osoba taka dąży do powtarzania powyższych pozytywnych doświadczeń i wkrótce dochodzi do wytworzenia się stereotypowego wzorca reakcji zachodzących między człowiekiem a narkotykiem.

Z reguły zależność psychiczna poprzedza uzależnienie fizyczne. Można powiedzieć, że uzależnienie psychiczne stanowi naturę uzależnienia, a zależność fizyczna - gdy do niej dochodzi - jest tylko biologiczną konsekwencją systematycznego zażywania środka psychoaktywnego.

UZALEŻNIENIE SPOŁECZNE

Przyczyny sięgania po środek psychoaktywny mogą być wynikiem problemów emocjonalnych lub osobowościowych jednostki, mogą wynikać po prostu z ciekawości, lecz również z potrzeby akceptacji i identyfikacji z grupą. Uzależnienie społeczne to w znacznym odsetku przypadków uzależnienie od grupy, wtórnie zaś od środka psychoaktywnego. Wytworzenie się zależności społecznej jest więc następstwem specyficznych interakcji społecznych osób zażywających takie środki. Stereotypowe czynności, składające się na rytuał zażywania środków, ich zdobywanie czy też dostarczanie tym, którzy próbują się "odtruwać", wytwarza specyficzne więzi środowiskowe.

Współczesne elementy zależności społecznej w zażywaniu środków psychoaktywnych sprowadzają się do zintensyfikowania doznań sensorycznych podczas wspólnej zabawy, tańca, ruchu.

Zobacz takze:

Narkomania (poradnik)

Fazy uzależnienia

Pomoc uzależnionym

Kto używa narkotyków

Przyzwyczajenie a uzależnienie